Artikull nga La Stampa – Përshtatur në shqip
Një muaj nga nisja e sulmit izraelito-amerikan ndaj Iranit, është tashmë e qartë se pritshmëritë e administratës Trump rezultuan të gabuara. Vlerësim, në këtë kuadër, i atribuohet inteligjencës italiane, e cila kishte parashikuar një zhvillim krejt tjetër të konfliktit.
Që në fillim, shërbimet sekrete italiane paralajmëruan se lufta do të ishte e zgjatur, se nuk ishte realiste të pritej një kryengritje popullore apo një ndryshim regjimi “në stilin venezuelian”, dhe se përgjigjja iraniane do të mbështetej në kaos dhe në faktorët kohorë afatgjatë. Për këtë arsye, ata informuan edhe qeverinë italiane, duke vlerësuar se qëndrueshmëria e Iranit është e fshehur thellë në strukturat e tij mbrojtëse nëntokësore. Sipas analistëve ushtarakë, një element thelbësor është se Irani është përgatitur për këtë luftë prej rreth 25 vitesh. Udhëheqja iraniane ka konsideruar prej kohësh se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli do të ndërmerrnin një sulm, ndaj edhe ka ndërtuar strategjinë mbrojtëse në përputhje me këtë parashikim.
Investimet nuk janë përqendruar në forcat e armatosura konvencionale si aviacioni, marina apo ushtria e rregullt, ku epërsia perëndimore është e pakapërcyeshme dhe besnikëria ndaj udhëheqjes nuk konsiderohet e garantuar. Në vend të tyre, Irani ka zhvilluar një arsenal të gjerë dronësh dhe raketash, të prodhuara në mijëra njësi.
Këto kapacitete janë testuar si në sulmet ndaj Izraelit, ashtu edhe duke analizuar konfliktin në Ukrainë. Strategjia e adoptuar bazohet në taktika të shpejta goditjeje dhe tërheqjeje, të ngjashme me ato të përdorura historikisht nga popullsitë nomade.
Prej një muaji, kjo është mënyra e veprimit: lëshimi i valëve të dronëve për të mbingarkuar sistemet kundërajrore të vendeve të ndryshme, nga monarkitë e Gjirit deri te Izraeli dhe Kurdistani të kombinuara me raketa më të fuqishme. Megjithatë, pyetja mbetet: si arrin Irani të godasë ende, pavarësisht sulmeve ajrore intensive dhe teknologjikisht të avancuara?
Përgjigjja qëndron në ndërtimin e ashtuquajturave “qytete nëntokësore të raketave”, të vendosura në thellësi të maleve. Sipas vlerësimeve, ekzistojnë 5 deri në 6 të tilla në territorin iranian, përfshirë zona si Yazd, Tabriz, Kermanshah, Semnan dhe Isfahan.
Më 22 mars, aviacioni amerikan njoftoi përdorimin e bombarduesve strategjikë B-1B dhe B-52H për një tjetër sulm ndaj bazës Al-Qadir në Yazd. Sipas burimeve të specializuara, në këtë bazë është ndërtuar një sistem hekurudhor i brendshëm që mundëson transportin e raketave balistike brenda një masivi graniti. Linjat e automatizuara lidhin zonat e montimit, depot dhe daljet e blinduara, të cilat variojnë nga 3 deri në 10.
Këto dalje janë të vendosura në thellësi prej 100 deri në 200 metrash në trupin e malit, një thellësi që i bën praktikisht të paprekshme nga bombat konvencionale, edhe ato me kapacitet të lartë depërtimi.
Në praktikë, procesi funksionon disa herë në ditë: një mjet transportues raketash lëviz përgjatë linjave të brendshme, del nga një prej daljeve, kryen lëshimin dhe tërhiqet me shpejtësi përpara se të mund të goditet. Edhe në rast se një dalje identifikohet dhe shkatërrohet, sistemi devijon drejt një daljeje tjetër, ndërsa ajo e dëmtuara hapet sërish brenda rreth 48 orësh.
Koncepti i këtyre strukturave nëntokësore kujton rrjetet e tuneleve të përdorura nga Hamas në Gaza apo Hezbollah në Libanin jugor, çka nuk konsiderohet rastësi, duke qenë se strategjia lidhet me të njëjtët aktorë ushtarakë, Gardën Revolucionare iraniane.
Strategjia iraniane mbështetet në një logjikë të qartë: sa më shumë që Perëndimi mbështetet në epërsinë teknologjike dhe fuqinë ajrore për goditje të shpejta dhe vendimtare, aq më shumë Irani është përgatitur për të përballuar një konflikt të gjatë. Strukturat komanduese janë të decentralizuara në nivele rajonale dhe provinciale, ndërsa objektivat e kundërpërgjigjes dhe koordinatat përkatëse janë planifikuar prej kohësh.
Sipas të njëjtave burime, koha konsiderohet një faktor në favor të Iranit, ndërsa motivimi ideologjik dhe fetar shërben si element shtesë qëndrueshmërie.
Në përfundim, analiza e inteligjencës italiane që në fillim të konfliktit duket se po konfirmohet nga zhvillimet në terren. Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, ndërkohë, nuk disponojnë sasi të mjaftueshme municionesh me depërtim të lartë për të bllokuar njëkohësisht dhe për periudha të gjata të gjitha hyrje-daljet e këtyre instalimeve. Në këto kushte, sipas ekspertëve, Irani mund të vazhdojë këtë strategji për muaj të tërë