Presidentja në detyrë e Kosovës, Vjosa Osmani, ka dalë në një konferencë për mediat këtë të premte, ku ka njoftuar se ka vendosur të shpërndajë Kuvendin.
“Jam këtu para jush sepse përfaqësuesit e popullit mbrëmë vendosën që ta dërgojnë vendin në zgjedhje të reja. Kjo situatë ka qenë plotësisht e evitueshme. Është fatkeqësi e madhe për këtë shtet që ata nuk zgjodhën interesin e Republikës së Kosovës. Andaj sot, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës, kam nxjerrë dekretin për shpërndarje të Kuvendit dhe nëpërmjet këtij dekreti po kryej detyrimin kushtetues i cili është i përcaktuar qartë”, u shpreh Osmani në konferencën për media.
Presidentja shprehet se bëhet fjalë për një çështje të qartë kushtetuese dhe jo për debat politik, pasi afati i paraparë me Kushtetutë për zgjedhjen e presidentit ka skaduar. Osmani tha se u detyrua ta marrë këtë vendim si pasojë e dështimit të Kuvendit për ta kryer detyrën e vet.
“Neni 86 i Kushtetutës përcakton se presidenti i ri duhet të zgjidhet jo më vonë se 30 ditë para përfundimit të afatit të presidentit aktual. Mandati im përfundon më 4 prill 2026. Kjo do të thotë se 5 marsi ishte afati i fundit kushtetues që Kuvendi të zgjedhë presidentin e ri dhe ky afat ka përfunduar mbrëmë në mesnatë. Nuk kemi pra të bëjmë me një debat politik, por me një fakt të qartë kushtetues. Kuvendi i Republikës së Kosovës ka dështuar të përmbushë një nga obligimet themelore kushtetuese”, tha Osmani.
Ky vendim, siç e theksoi dhe vetë Osmani e çon Kosovën edhe një herë tjetër drejt zgjedhjeve të reja për të cilat presidentja shprehet se do të zhvillohen “Pas konsultimeve të cilat ne do t’i mbajmë me partitë politike. Natyrisht që qytetarët nuk e kanë dashur këtë. Këtë situatë e ka krijuar dështimi i Kuvendit. Askush nuk do të dëshironte një cikël tjetër politik. Por këtu e sollën vendin njerëz të papërgjegjshëm me qëllime të rrezikshme”. Sipas Osmanit, “zvarritjet do të krijonin situata akoma më të rrezikshme”.
Çështja sipas presidentes nuk është nëse do të ketë zgjedhje, por sa do të kenë sukses disa që t’i zvarrisin ato: “Kjo do të thotë se edhe nëse procesi do të vazhdonte tutje, rezultati kushtetues nuk do të ndryshonte. Ne kemi hyrë në një territor shumë të qartë juridik. Prandaj pyetja që do duhej bërë nuk është nëse do të ketë zgjedhje, por sa do të kenë sukses disa që t’i zvarrisin ato. Pra, pyetja është e vetme është se kur është data e zgjedhjeve. Qytetarët nuk kanë nevojë për vonesa të reja, kanë nevojë që të dëgjohet qartë zëri i tyre. Kanë nevojë për qartësi, për institucione që funksionojnë, për një politikë që nuk frikësohet nga përgjegjësia”.
Osmani përsëriti disa herë se është detyruar ta shpërndajë Parlamentin sepse këtë ia dikton Kushtetuta.
“Unë do të përballem qartë në mbrojtje të këtij akti, këtij dekreti i cili është detyrim. Mosnxjerrja do më vendoste në kundërshtim të qartë të Kushtetutës së Republikës së Kosovës dhe unë asesi nuk kam ndërmend ta bëj.”, tha presidentja. Ajo shprehet se është e gatshme ta mbrojë vendimin në asnkimohet në Kushtetuese: “Jam plotësisht e vetëdijshme dhe e gatshme që ky dekret mund të kontestohet në gjykatën Kushtetuese, por mund të them hapur se nuk kam qenë kurrë më krenare sesa me këtë vendim. Jam shumë me qetë të përballem me një kontestim për veprim në mbrojtje të Kushtetutës, sesa me mosveprim kur rrezikohen themelet e saj.”
Më tej Osmani tha se menjëherë do të thërrasë partitë politike për të nisur diskutimet mbi caktimin e datës së re për zgjedhjet.
Një tjetër pikë që Osmani sqaroi ishte edhe ndikimi i amandamenteve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit drejtpërdrejt nga populli. Sipas saj, amendamentet nuk do të kishin asnjë efekt.
“Këto amandamente nuk do të kishin asnjë efekt për zgjedhjen e presidentit që duhej të zgjidhej deri mbrëmë, pra për pasardhësin e menjëhershëm për mandatin tim. Arsyeja është shumë e thjeshtë, vetë amandamentet parashohin që procedura për zgjedhjen e presidentit drejtpërdrejt nga populli duhet të fillojë 6 muaj para përfundimit të mandatit të presidentit aktual. Kjo do të thotë se, edhe sikur këto amandamente të miratoheshin mbrëmë, ato nuk do të ndryshonin asgjë sa i përket zgjedhjes së pasardhësit tim. Pra, deri dje në mesnatë, ka qenë afati për zgjedhjen e pasardhësit tim, ai do të zgjidhej nga Kuvendi, dhe vetëm pas 5 vjetësh do të krijohej mundësia për zgjedhje të drejtpërdrejta nga populli. Kjo nuk ka të bëjë me mandatin tim aktual”, tha Osmani.
Ky zhvillim vjen vetëm një ditë pas dështimit të seancës parlamentare për zgjedhjen e Presidentit të ri të Republikës.
Të pranishëm në këtë seancë ishin 65 deputetë dhe mungonin 55 të tjerë. Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, u bëri thirrje deputetëve të vinin në seancë. Ajo tha se deputetët e kanë detyrim të jenë të pranishëm sipas Kushtetutës së vendit dhe se ata nuk kanë marrë leje për të munguar.
Në mungesë të tyre, zgjedhja e presidentit u bë e pamundur, pasi nevojiten së paku 80 deputetë të pranishëm në sallë. dje ishte afati i fundit kur Kosova duhet t’i nisë procedurat për zgjedhjen e presidentit të ri.