Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, është informuar për një gamë të gjerë opsionesh ushtarake dhe operacioneve të fshehta që mund të përdoren kundër Iranit, kanë bërë të ditur dy zyrtarë të Departamentit të Mbrojtjes për partnerin amerikan të BBC-së, CBS News.
Sipas burimeve, në mesin e skenarëve të paraqitur përfshihen sulme me raketa me rreze të gjatë veprimi, në rast të një ndërhyrjeje të drejtpërdrejtë ushtarake të SHBA-ve. Megjithatë, zyrtarët e Pentagonit kanë shqyrtuar edhe operacione kibernetike, si dhe fushata psikologjike, që synojnë të godasin strukturat drejtuese dhe sistemet e komunikimit të Iranit.
Tensionet janë rritur më tej, pasi Trump njoftoi të hënën vendosjen e një tarife prej 25% ndaj mallrave nga vendet që kanë marrëdhënie tregtare me Iranin. Vendimi vjen në një kohë kur organizatat e të drejtave të njeriut raportojnë se më shumë se 600 protestues janë vrarë gjatë tre javëve të fundit në protestat antiqeveritare në Iran.
Ndërkohë, ministri i Jashtëm iranian ka deklaruar se Teherani është i hapur për bisedime me Uashingtonin, por theksoi se vendi mbetet “i përgatitur për luftë”. Burimet bëjnë të ditur se ekipi i sigurisë kombëtare i Trump pritet të zhvillojë një mbledhje në Shtëpinë e Bardhë, për të diskutuar hapat e mundshëm ndaj Iranit, megjithëse nuk është ende e qartë nëse vetë presidenti do të marrë pjesë.
Më herët, Trump kishte paralajmëruar se ushtria amerikane po shqyrtonte “opsione shumë të forta”, nëse dhuna ndaj protestuesve do të vazhdonte. Ai ka pohuar gjithashtu se udhëheqës iranianë kanë tentuar ta kontaktojnë për të negociuar, por shtoi se SHBA-ja “mund të detyrohet të veprojë përpara çdo takimi”.
Kriza ekonomike në Iran, e shkaktuar nga rrënimi i monedhës kombëtare dhe keqmenaxhimi financiar, ka thelluar pakënaqësinë popullore dhe ka kthyer situatën në një krizë legjitimiteti për Udhëheqësin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Sipas Shtëpisë së Bardhë, përfaqësues iranianë kanë kontaktuar në mënyrë private edhe emisarin special amerikan, Steve Witkoff, ndërsa mesazhet zyrtare publike të Teheranit mbeten ndryshe nga ato që përcillen në prapaskenë.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, paralajmëroi se presidenti Trump “nuk heziton të përdorë forcën ushtarake nëse e sheh të nevojshme”. Burimet theksuan se çdo reagim ushtarak amerikan ka gjasa të mbështetet kryesisht në fuqinë ajrore, por po shqyrtohen edhe mënyra për të paralizuar komandën dhe komunikimet ushtarake iraniane.
Ndërkohë, SHBA-të iu ka bërë thirrje qytetarëve të saj në Iran që të largohen ose të kenë një plan daljeje pa ndihmën e qeverisë amerikane. Nga ana tjetër, Ajatollah Khamenei ka akuzuar SHBA-në për “mashtrim” dhe përdorim të “mercenarëve tradhtarë”, duke lavdëruar mitingjet pro-qeveritare të organizuara së fundmi në disa qytete iraniane.
Sipas mediave shtetërore, turma të mëdha kanë marrë pjesë në këto tubime, ndërsa BBC Persian raporton se qytetarët kanë marrë mesazhe që i ftojnë të marrin pjesë në protestat pro-qeveritare dhe paralajmërohen të mos bashkohen me demonstratat kundër regjimit.
Vendosja e tarifave të reja amerikane mund ta përkeqësojë më tej situatën ekonomike të Iranit, i cili tashmë përballet me inflacion të lartë dhe rritje të çmimeve të ushqimeve deri në 70%. Kina mbetet partneri më i madh tregtar i Iranit, e ndjekur nga Iraku, Emiratet e Bashkuara Arabe, Turqia dhe India.