Të gjithë e dimë se Donald Trump nuk e ndien nevojën t’u përmbahet rregullave normale të fushatave politike. Por, edhe sipas standardeve të tij të pazakonta, premtimi i tij i bujshëm për t’i paguar çdo qytetari amerikan nga 5,000 dollarë (rreth 3,700 paund) nëse republikanët fitojnë zgjedhjet e mesmandatit ishte i çuditshëm.
Ky premtim i jashtëzakonshëm financiar nuk ishte kryefjala e fjalimit të tij kryesor në natën e parë të konventës së republikanëve për zgjedhjet e mesmandatit, të mërkurën.
Presidenti e përmendi atë rreth një orë pas fillimit të fjalimit të tij të gjatë, pikërisht në momentin kur vëmendja e audiencës kishte nisur të binte.
Trump nuk dha asnjë detaj se si do të financohet ky premtim, i cili kap vlerën e më shumë se një trilion dollarëve, apo se si do të shpërndaheshin paratë.
I pyetur për më shumë informacion, Shtëpia e Bardhë deklaroi se “njoftimi është prova më e fundit se Presidenti Trump bën atë që të ashtuquajturit ‘ekspertë’ thonë se nuk mund të bëhet: ai sjell rezultate për popullin amerikan”, por nuk dha asnjë detaj tjetër se si do të zbatohej premtimi.
Vetë njoftimi u prit me duartrokitje entuziaste nga mbështetësit brenda sallës së konventës republikane në Dallas, Teksas.
Por republikanët që garojnë në zona të rrezikuara në zgjedhjet e nëntorit – të cilët kanë nevojë të fitojnë mbështetjen e votuesve skeptikë, përfshirë republikanët e moderuar dhe të pavarurit – kryesisht qëndruan larg aktivitetit.
Edhe shumë prej republikanëve të tjerë dukshëm u zunë në befasi nga njoftimi. Disa e mirëpritën atë, ndërsa republikanët më kritikë ndaj Trumpit nxituan ta dënonin.
Konservatorët që janë përplasur më parë me Trumpin, veçanërisht për shkak të rritjes së vazhdueshme të borxhit federal gjatë presidencës së tij, reaguan ashpër.
Thomas Massie, përfaqësues republikan nga Kentaki, i cili humbi zgjedhjet paraprake për shkak të kritikave ndaj Trumpit në fillim të këtij viti, shkroi në rrjetin social X:
“Unë nuk e di për ju, por sinqerisht ndihem i fyer nga ideja se vota ime në nëntor mund të blihet për 5,000 dollarë. Pa përmendur inflacionin që kjo do të shkaktonte. Duke marrë parasysh të gjitha këto, nuk mund të pranoj me ndërgjegje asnjë qindarkë më pak se 10,000 dollarë!”
Senatorja Susan Collins, e cila nuk shkoi në Dallas, por zgjodhi të zhvillonte fushatë në Maine, ku po përballet me një garë të fortë për rizgjedhje, tha:
“Vendimet për taksat dhe shpenzimet duhet të merren bazuar në nevojat e popullit amerikan dhe gjendjen e ekonomisë; ato nuk duhet të duken sikur janë të lidhura me rezultatet e zgjedhjeve.”
Nga ana e tyre, demokratët e kanë cilësuar këtë premtim si një “premtim bosh”.
Ekspertët ligjorë thonë se Trumpi me shumë gjasa nuk mund ta miratojë një shumë kaq të madhe përmes një urdhri ekzekutiv presidencial. Megjithatë, presidenti la të kuptohej të enjten se nuk do të kërkonte miratimin e Kongresit.
Duke folur për CBS, partnerin amerikan të BBC-së, ai tha se nuk mendonte se Kongresi do të kishte nevojë ta miratonte këtë shpenzim, përpara se të shtonte:
“Besoj se do ta bëjnë, nëse do të na nevojitej.”
Por shumë përfaqësues republikanë me pikëpamje konservatore për financat publike ka të ngjarë të refuzojnë ta mbështesin një shpenzim të tillë.
Ish-përfaqësuesi republikan Bob Good e cilësoi të ashtuquajturin “dividend i Trumpit” si një “skemë socialiste për blerjen e votave”.
Megjithatë, kjo konventë ishte një tjetër kujtesë se Trumpi vazhdon të dominojë Partinë Republikane dhe se, të paktën në Dhomën e Përfaqësuesve, ai ka arritur edhe më parë t’i detyrojë republikanët të mbështesin politika që nuk përputhen me qëndrimet tradicionale konservatore.
Kjo nuk është hera e parë që Presidenti Trump u premton votuesve para në dorë.
Amerikanët janë ende duke pritur çekët prej 2,000 dollarësh që ai tha se do t’i merrnin nga të ardhurat e krijuara prej tarifave të tij tregtare. Po ashtu, pagesat prej 5,000 dollarësh që Elon Musk propozoi të financoheshin nga shkurtimet e shpenzimeve të iniciativës së tij DOGE nuk u materializuan kurrë.
Trumpi ka përmbushur premtimin për krijimin e llogarive të kursimit “Trump”, me një kontribut prej 1,000 dollarësh nga qeveria për fëmijët e lindur gjatë mandatit të tij. Të gjithë pjesëtarët e ushtrisë amerikane morën gjithashtu një pagesë prej 1,776 dollarësh për të shënuar 250-vjetorin e Amerikës.
A është kjo një shenjë se Donald Trumpi ka frikë se është në rrugën drejt një humbjeje të madhe në nëntor dhe se për këtë arsye po ndien nevojën të bëjë një premtim të tillë të bujshëm elektoral?
Edhe pse presidenti nuk është vetë në fletën e votimit, votuesit shpesh i trajtojnë zgjedhjet e mesmandatit si një referendum për presidentin në detyrë – dhe shpesh partia që është në pushtet përballet me vështirësi në këto zgjedhje.
Dhe më pak se dy muaj para ditës së zgjedhjeve, Trumpi përballet me nivele historikisht të ulëta të miratimit nga publiku.
Lufta e tij me Iranin është bërë gjithnjë e më e papëlqyeshme dhe pasojat e saj po ndihen drejtpërdrejt nga amerikanët te pompat e karburantit. Përballueshmëria e kostos së jetesës mbetet një nga çështjet kryesore për votuesit dhe, megjithëse inflacioni është ulur nga kulmi i periudhës pas COVID-it nën presidencën e Joe Bidenit, ai mbetet kokëfortësisht i lartë.
Pra, a tregon ky premtim një element paniku nga ana e Trumpit, i cili duket se e nxori këtë politikë nga “xhepi” në momentin e fundit, pa u vënë në dijeni paraprakisht edhe shumë prej aleatëve të tij më të afërt?
Pa dyshim, kjo është një mënyrë jashtëzakonisht e pazakontë për të prezantuar një premtim të madh elektoral.
Por suksesi politik i Trumpit është ndërtuar pikërisht mbi mënyrën e tij të pazakontë dhe shpesh kundër normave të zakonshme për të bërë politikë.
Taktika e tij e fundit mund të funksionojë – por vetëm nëse votuesit besojnë se ai është serioz për t’u dërguar atyre një çek prej 5,000 dollarësh.
