Përballë tarifave të reja të vendosura nga Presidenti i SHBA-ve Donald Trump ndaj industrisë së rëndësishme automobilistike gjermane, menjëherë pas kërcënimit të tij për tërheqjen e trupave amerikane, kancelari gjerman Friedrich Merz ka zgjedhur një qasje të qetë dhe pajtuese: në thelb, Trump ka të drejtë.
Që prej momentit kur Merz doli nga gjuha e tij zakonisht e matur për të kritikuar ashpër administratën amerikane lidhur me luftën në Iran, presidenti amerikan reagoi duke goditur pikat e dobëta të Gjermanisë: varësinë nga SHBA për siguri dhe ekonominë e saj të orientuar drejt eksportit, në një moment kur ekonomia po përballet me vështirësi.
Megjithatë, pavarësisht seriozitetit të kërcënimeve amerikane, Merz dhe ministrat e tij po përpiqen të minimizojnë rrezikun, duke u rikthyer në qasjen tradicionale të “qetësimit” të Trump-it, duke i thënë atë që ai dëshiron të dëgjojë si në çështjet tregtare ashtu edhe në ato gjeopolitike.
Zëdhënësi i qeverisë gjermane Stefan Kornelius hodhi poshtë idenë se Merz mund të udhëtonte urgjentisht në Washington për të ulur tensionet, duke deklaruar se takimi i radhës mes dy liderëve është planifikuar në samitin e G7 në Francë, më 15-17 qershor. Deri atëherë, zëvendëskancelari Lars Klingbeil tha se Merz është në “komunikim të vazhdueshëm” me Trump, ndonëse nuk janë dhënë detaje për telefonata të mundshme.
Ndërkohë, brenda koalicionit qeverisës, disa përfaqësues të Partisë Socialdemokrate (SPD) po kërkojnë një reagim më të fortë të Bashkimit Evropian ndaj SHBA-ve. Megjithatë, Merz po ndjek një strategji më të kujdesshme diplomatike, duke synuar ruajtjen e marrëdhënieve.
Për kancelarin, logjika është e qartë: përballja e drejtpërdrejtë mund të sjellë pasoja negative. Prandaj ai po i rikthehet diplomacisë së butë, duke u përpjekur të ulë tensionet dhe të mbajë hapur kanalet me presidentin amerikan.
Pas kërcënimit të Trump për rritjen e tarifave deri në 25% për makinat dhe kamionët evropianë, Merz shprehu mirëkuptim për qëndrimin e tij, madje duke e zhvendosur pjesërisht përgjegjësinë te vetë BE-ja për vonesat në marrëveshjen tregtare “Turnberry”.
“Trump është disi i zhgënjyer që ne në BE ende nuk e kemi finalizuar marrëveshjen Turnberry—dhe, sinqerisht, ka të drejtë”, tha Merz në një intervistë televizive. Ai shtoi se shpreson që marrëveshja të finalizohet sa më shpejt.
Po ashtu, Merz ndryshoi qëndrim edhe për luftën në Iran, duke theksuar se SHBA mbetet partneri më i rëndësishëm i Gjermanisë në NATO dhe se të dy vendet ndajnë objektivin për të parandaluar Iranin nga zhvillimi i armëve bërthamore.
“Nuk po heq dorë nga përpjekjet për të përmirësuar marrëdhëniet transatlantike, as nga bashkëpunimi me Donald Trump”, deklaroi ai.
Megjithatë, brenda Evropës po rritet padurimi. Disa ligjvënës gjermanë dhe përfaqësues të SPD-së kërkojnë përdorimin e instrumenteve më të forta tregtare të BE-së ndaj SHBA-ve. Sipas tyre, Evropa nuk duhet të dorëzohet përballë presionit amerikan.
Nga ana tjetër, edhe Komisioni Evropian ka lënë të hapura të gjitha opsionet për mbrojtjen e interesave të BE-së.
Pavarësisht kësaj, Merz po synon të ruajë marrëdhënien me Washingtonin dhe të pozicionohet si ndërmjetës i dialogut tregtar, edhe përballë rezistencës së disa vendeve si Franca.
Ndërkohë, qeveria gjermane po e trajton me qetësi edhe planin e SHBA-ve për të tërhequr rreth 5 mijë trupa nga Gjermania, duke e interpretuar si pjesë të strategjisë afatgjatë amerikane. Disa prej këtyre forcave përfshijnë një njësi të pajisur me raketa Tomahawk, të vendosura për të frenuar kërcënimet nga Rusia.
Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius dhe ministri i Jashtëm Johann Wadephul e kanë paraqitur këtë zhvillim si një sinjal për Evropën që të marrë më shumë përgjegjësi në NATO.
“Duhet ta shohim si një thirrje për të forcuar kapacitetet tona”, tha Wadephul. “Nuk ka alternativë tjetër.”
Në këtë kontekst, edhe industria automobilistike gjermane ka kërkuar ulje tensionesh të menjëhershme, duke paralajmëruar pasoja të mëdha ekonomike nëse tarifat hyjnë në fuqi.
Sipas disa analistëve pranë kampit konservator të Merz-it, zemërimi i Trump mund të zbutet me kohë, sidomos nëse ai sheh përfitime politike dhe ekonomike nga marrëveshjet me Evropën.
Për momentin, strategjia e Merz mbetet e qartë: shmangia e përplasjes direkte dhe ruajtja e dialogut me Washingtonin, duke shpresuar në një normalizim gradual të marrëdhënieve transatlantike.