Ndërkohë që në Tiranë tema kryesore ështëpadyshim shkarkimi i Erion Veliajt dhe thirrja ndoshta shpejt brenda tetorit ose fillim nëntorit tëzgjedhjeve të pjesshme lokale në së paku 6 bashki tëTiranës, në Maqedoninë e Veriut dhe në Kosovë do tëmbahen zgjedhjet e rregullta lokale. Pra, do të jetënjë tetor, një nëntor i ngarkuar sa i përket shqiptarëve që do të votojnë për përfaqësuesit e tyre lokalë sigurisht pjesërisht në Shqipëri, por totalisht në Maqedoninë e Veriut dhe në Kosovë. Por Kosova dhe Maqedonia e Veriut, duket që e kanë lidhur fatin me njëra-tjetrën. Arsyeja është sepse, le ta themi troç, pala shqiptare që sot është në qeverinë e Shkupit është në një koalicion partish i mbështetur nga qeverisja në Prishtinë. Qeverisja në Prishtinë e Albin Kurtit, e cila gjithashtu është në një presion të madh, kësaj radhe nga SHBA të cilat pothuajse e kanë shpallur non grata qeverinë e z.Kurti dhe kanë ndërprerë cdo komunikim delikat apo për arsye të rëndësishme me të. Për të folur për zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut dhe për situatën atje, sot kam të ftuar në program z.Menduh Thaçi politikan i vjetër, kryetar i Partisë Demokratike të shqiptarëve atje.
Sokol Balla: Menduh, do të doja ta nisja me një pyetje të drejtpërdrejtë, partia juaj nuk do të marrë pjesë në këto zgjedhje, që duket një veprim të themi jo i zakontë politik.
Menduh Thaçi: Jo i zakontë dhe jo simpatik në aspektin demokratik. Ne jemi partia më e vjetër e shqiptarëve të Maqedonisë. Bashkërisht biseduam për një kohë të gjatë si të veprojmë në këto momente. Më pëlqeu shumë hyrja që bëtë ju. Jemi në një stad të tillë që në Maqedoni të Veriut është në qeverisje ekstremi i djathtë, i cili është i njohur për antishqiptarizëm dhe në të njëjtën kohë një grup partizash të vogla të shqiptarëve që bashkëqeverisin me të. Cuditërisht këtë ekstrem të djathtë këtë qeverisje e mbështet hapur dhe jo vetëm hapur por edhe në mënyrë të tjera, qeveria e Kosovës, me në krye z.Kurti. Në të njëjtën kohë, besoj edhe opinioni në Shqipëri jeni të informuar që procesi i integrimit në Maqedoni të Veriut është i bllokuar. Dhe që unë kisha shpresa të mëdha deri para një viti se procesi nuk do t’i debllokohet asnjëherë Shqipërisë, që është keq për Shqipërinë po për ne ishte mirë, ja që ndodh edhe kjo. Shqipëria e debllokoi procesin, por ne kemi ngec. Kryesisht, fatin ne e kemi të lidhur me Kosovën si shqiptarë që kemi jetuar në ish Jugosllavi. Dhe ne mundohemi, sidomos partia jonë dhe partitë e tjera sigurisht edhe në Kosovë që të drejtën e konstituencës, vetos, vendimmarrjes apo edhe pavarësisë së Kosovës që e realizuam ne e nxorëm prej të drejtës së konstituencës që e kishim si popull jo si Kosovë. Mendoj se në këtë drejtim dallimi im, me të tjerët politikanë por edhe të tjerët që janë në qeverisje në pikëpamje nuk duket shumë i madh, e shumta nuk i gjykoj pse këta janë në qeverisje se nuk ka ndonjë ndryshim të madh mes qeverisjes së z.Ahmeti dhe këtyre, përveç se kur e majta social demokratët e partive maqedonase ishin në qeveri dhe pozita e shqiptarëve përmirësohej për shkak të gatishmërisë së tyredhe jo për shkak të suksesit të z.Ahmeti. Unë dalloj me këta politikanë, pajtohem se politika si jeta modernizohet, pajtohem se vjen një kohë tjetër, po me një çështje nuk pajtohem: politika e shqiptarëve sidomos në Maqedoni, asnjëherë nuk duhet t’i ikë mbamendjes së historisë, idealit apo atij motivi kryesor qe ne bashkërisht e kemi nisur këtë betejë. Për shkak se maqedonasit por në përgjithësi edhe sllavët gjithmonë do të veprojnë në atë drejtim që neve të na ‘modernizojnë’ dhe ne t’i harrojmë kërkesat historike apo të drejtat tona që na takojnë edhe historikisht. Maqedonia është e bllokuar, kjo qeveri nuk jep shenja të kompromisit dhe në anën tjetër sistemi i vlerave në Maqedoni është kthyer me kokë poshtë.
Sokol Balla: z.Thaçi, ju vutë shenjën e barazimit në vlefshmëri mes qeverisjes aktuale dhe qeverisjes së mëparshme të koalicionit shqiptar ku ishte z.Ali Ahmeti.
Menduh Thaçi: Jo, ky është problemi që duhet të kuptohet në Kosovë dhe në Shqipëri. Qeverisja, duhet.. rezultatet duhet të maten me korrektësi, qeverisja e z.Ahmeti me VMRO-DPME, nëntë vite e gjysmë vetëm për të keq mund të ketë dalluar prej kësaj qeverisje.
Sokol Balla: Pra, thoni ka qenë më keq?
Menduh Thaçi: Më keq! Qeverisja e z.Ahmeti me LSDM të majtën maqedonase, e cila e bëri kompromisin kapital, ndryshoi emri. Nuk është korrekte të krahasohet me këtë qeverisje.
Sokol Balla: Pra ju thoni duhet bërë krahasimi kur kanë qeverisur …
Menduh Thaçi: Me të njëjtin partner
Sokol Balla: Po pse ndodh kjo sipas jush? Çfarë po ndodh me figurën e z.Ahmeti e cila mbetet një figurë simbolike, të paktën ne kështu e perceptojmë nga Tirana.
Menduh Thaçi: Kohët e fundit kjo simbolikë gati sa është shkërrmoq, është dërrmuar. Ndoshta ky është fjalor I rëndë, por faktet flasin vetë. Se z.Ahmeti para 24 vjetëve, erdhi dhe tha ‘ju çlirova, ju sigurova përdorimin e gjuhës shqipe, I keni të gjitha të drejtat’, besoj do pajtoheni që pas 24 viteve nuk mund të thotë ‘ja u morën këto të drejta brenda natës’. Për shkak, se të drejtat e fituara në politikë..
Sokol Balla: Në fakt, kështu ndodhi apo jo ? Apo ka diçka që nuk thuhet?
Menduh Thaçi: Jo, nuk është.. Ligji që ai përmend për përdorimin e gjuhës shqipe është në shaka me përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe. Të gjithë ekspertët por edhe njerëzit, gazetarë analistë, që iu intereson kjo sa është e vërtetë, vetëm le të hapin website dhe të shohin ligjin e përdorimit të gjuhës shqipe në Maqedoni dhe ligjin e përdorimit të gjuhës serbe në Kosovë. Këtu vërehet dallimi, se nuk ofrohet as afër përdorimit zyrtar të gjuhës shqipe. Disa gjëra në kuadër të marrëveshjes, nëse ju nuk i realizoni në kohë në afat të caktuar ato kalojnë si ushqimi që është me afat të skaduar. Marrëveshja e Ohrit, nëse 25 vite duhet që të flitet pa ndërprerë se përfaqësimi i drejtë, dhe proporcional i shqiptarëve ende ka ngelur i parealizuar, flet për pafuqinë, paaftësinë apo edhe padëshirën e z.Ahmeti për t’i realizuar këto të drejta. Do t’ju them një simbolikë, andej nga ne i thojnë Tita, në Shqipëri i thonë Tito. Ka qenë 35 vjet në pushtet, z.Ahmeti 24 vjet dhe tani pas 24 vjetëve të thuash që brenda natës u hoqën këto të drejta është vetëm një tentim, sipas meje, mashtrim për rikthim. Të drejtat që ti i fiton realisht mund të hiqen vetëm në diktaturë, me luftë. Nuk mund këta të drejta të hiqen dhe bashkësia ndërkombëtare të jetë e heshtur. Kjo thuhet edhe për një arsye tjetër që të mbulohet një mangësi e madhe për parinë e z.Ahmeti dhe z.Ahmeti. Ai ka humbur tërësisht mbështetjen e Perëndimorëve. Dhe ne nuk duhet të sillemi si ata që nuk kuptojnë se çfarë ndodh përreth nesh. Kjo qeveri, ende dhe këta grupe të vogla partish të shqiptarëve janë në qeverisje për shkak të zhgënjimit të pafund, të amerikanëve dhe evropianëve me politikën e z.Ahmeti. Tani po dal të flasim për ne. Ne një kohë të gjatë, që kur është paraqitur në skenë z.Ahmeti kemi lënguar politikisht për shkak se ai gjithmonë e valëviste flamurin se unë ju kam çliruar dhe unë po them sot se ai vetëm me idenë sublime të çlirimit apo kryengritjes së një populli e ka kompromentuar dhe e ka korruptuar. Nuk e di, rrezikoj që të keqkuptohem por dua të jem shumë i sinqertë. E dini kur dikush, i thotë popullit që të kam çliruar, dhe ti ofrohesh me këta veprime politike me këtë protestë politike me këtë angazhim ne do të arrijmë që të drejtat tona t’i rrisim në një nivel më të madh. Ai plaku, dhe ai i riu që të dëgjon thotë, ‘ne me luftë nuk u bëmë.. ishte një manipulim, kaloi një kohë shumë e gjatë’. Në anën tjetër, ardhja e z.Ahmeti solli me vete edhe fenomene që i ka tranzicioni por ato fenomene janë shumëfishuar, dmth rrotullimin me kokë poshtë siç thash përpara të sistemit të vlerave. Devastim, shkatërrim të sistemit të arsimit.
Sokol Balla: Arsimit shqip po thua?
Menduh Thaçi: Po! Një numër i madh i drejtuesve të institucioneve arsimore, duke nisur prej universitetit të shkollave të tjera, janë me diploma të dyshimta dhe kjo pastaj po rezulton me një sistem kadrovi që nxjerr për të funksionuar institucionet me militantë partiakë që nuk kanë njohurinë elementare të funksionimit të shtetit. Kjo sjell me vete edhe elementin kryesor fukarallëkun. Dhe largimi i shqiptarëve prej Maqedonisë, varfërimi i tyre, shkatërrimi i sistemit të vlerave e bëri të pamundur këtë herë që PDSH të futet në një betejë të barabartë, është e vështirë t’i bindësh njerëzit që unë sot kur them para jush një numër i madh i drejtuesve të institucioneve janë me diploma të blera ata idhnohen. Ata angazhohen politikisht që kjo parti asnjëherë të mos ketë sukses. Nga ana tjetër kur kemi një varfëri të madhe, sistemi i blerjes së votës është shumë efektiv por jam i vetëdijshëm se edhe për ty edhe për opinionin kur flas kështu duket se i ekzagjeroj këto gjëra se këto fenomene mund të ekzistojnë edhe në Shqipëri.
Sokol Balla: Jo një person që thotë unë nuk marr pjesë në zgjedhje, kuptohet që gjërat që thotë i thotë nga baza pak më .. të qeta, për sa kohë nuk do të merrni pjesë në zgjedhje.
Menduh Thaçi: Edhe në Shqipëri edhe në Kosovë, ekziston ky fenomen. Ekzistojnë këto fenomene negative, dhe degjenerative. Çdo gjë që është degjenerative për shqiptarët në Maqedoni stimulohet, dyfishohet nga ana e maqedonasve, përmes një seleksionimi të dyfishtë dhe fjalia që duhet të përdoret para bashkësisë ndërkombëtare, kur ata kërkojnë një barazi një përfaqësim të drejtë, nuk kanë shqiptarët. Dhe ne të gjithë po i futemi kritereve dhe standardeve të Bashkimit Europian, që është sistemi i testit dhe në ato teste, shumica e kuadrove shqiptare apo e kuadrove të falsifikuara të kohës së pushtetit të z.Ahmeti nuk i kalojnë këto teste. Me një fjalë, unë e vlerësoj dhe partia ime e vlerëson se çështja e shqiptarëve të Maqedonisë nuk zgjidhet përmes zgjedhjeve administrative se zgjedhjet lokale edhe ashtu janë administarative, dhe përfundimisht kjo qeveri, me një arrogancë të paparë këtë herë doli se tha ne do mbështesim partnerin tonë VLEN, që është në qeverisje në pushtetin lokal, kështuqë gara në 90% të komunave bëhet e pakuptimtë. Se maqedonasit në zonat urbane të shqiptarëve, minimumin e kanë 30-35-40 përqind …
Sokol Balla: Pra, ata midis Ali Ahmetit dhe VLEN do preferonin VLEN?
Menduh Thaçi: Midis një shqiptari të tyre, dhe gjithkujt tjetër..
Sokol Balla: Shprehje e rëndë kjo që thatë ‘një shqiptari të tyre’..
Menduh Thaçi: Po ‘një shqiptari të tyre’, sepse seleksionimi negativ i dyfishtë është ky. Shqipëria, Kosova dhe vende të tjera kanë probleme me seleksionimin partiak. Partia që është në pushtet.. ne e kemi me dy seleksionime negative, një seleksionimi partiak dhe e dyta seleksionimi i të ‘zotit të shtëpisë’, dhe ne erdhëm në përfundimin se më mirë ta refuzojmë këtë proces të lëmë një deriçkë të hapur, të reagimit politik të arsyeshëm të shqiptarëve të Maqedonisë dhe të kemi shpresë se pas këtyre zgjedhjeve bashkësia ndërkombëtare, kryesisht Bashkimi Europian dhe DASH do të aterojnë në Maqedoni për ta debllokuar procesin integrues dhe për të folur me qeverinë seriozisht për rishkeljen e të drejtave të shqiptarëve. Ne ndoshta kjo është pretencioze, ne deshëm të jemi ishulli ku do të aterojë pas këtyre zgjedhjeve bashkësia ndërkombëtare që të bëjë debllokimin e procesit integrues dhe të fillojë ai përmirësimi i vërtetë i të drejtave të shqiptarëve.
E zgjata shumë këtë pjesë po besoj se duheshe sqaruar ..
Sokol Balla: Z.Thaçi, mënyra si ju folët normalisht nxjerr logjike pyetjen, se disa nga tezat që ju përmendët për korrupsionin, për tranzicionin e zgjatur, për shkatërrimin e sistemit arsimor, praktikisht vë në dyshim të gjithë sa është arritur së paku në letër, këtë çerek shekulli në Maqedoninë e Veriut që pas përfundimit të luftës. Dhe ju përdorët edhe termin shumë të rëndë, ‘shqiptarët tanë’ dhe ‘shqiptarët e atyre’ ju vetë ku e shikoni te kjo deriçkë e hapur që thatë po lini hapur, ju vetë ku e shikoni veten më afër kujt? Se mesa po shoh me z.Ahmeti i keni prishur ujërat përfundimisht.
Menduh Thaçi: Po, dhe ka arsye pse. Unë dy herë kam patur pakt me z. Ahmeti dhe dy herë më ka mashtruar. Pakti i parë është viti 2001, pakti i dytë është zgjedhjet e kaluara parlamentare. Ky pakt ishte për të parandaluar këtë situatë, që të vijnë grupime të vogla shqiptarësh që t’i keqpërdorin partitë maqedonase. E dini sa absurde është situata. Maqedonasit janë pak më shumë se ne, populli shumicë. Dy parti kanë ata, ne jemi më pak se ata dhe kemi nja 200 mijë parti.
Sokol Balla: Për cfarë arsyesh?
Menduh Thaçi: Po e bën dikush këtë, nuk është kjo gjenetikë, e stimulon. Këtu duket si politika klandestine po aq shumë kam përvojë që mund të flas edhe me argumente dhe me fakte. Nuk është .. do të isha jokorrekt nëse direkt e vendos përgjegjësinë vetëm te z.Ahmeti, është një proces i përzier, është një proces..
Sokol Balla: Dikush mund të thotë edhe ju keni qëne aty nga dita zero..
Menduh Thaçi: Po, dallimi mes meje dhe tij është se ai ka qenë 23 vjet në pushtet, ndërsa unë të gjitha tre. Këtu është dallimi sa i përket, nivelit dhe sasisë të përgjegjësisë. Çështja e dytë, shumë shqiptarë fatkeqësisht disa që drejtojnë institucione ama veç haberin nuk ia kanë me demokracinë, të zgjedhës njeriun që të takon ty, nuk është demokraci. Të bashkëbisedosh me njeriun që pajtohesh nuk është demokraci. Demokraci është të bashkëbisedosh me atë të cilin nuk pajtohesh. Ata që janë munduar si fals politikë të bëjë kryeministri i Kosovës me veriun e Kosovës, apo që u munduan në parlament për herën e fundit që të bëjnë që me serbin e vet apo serbin që është pro shqiptar, kjo është e goditshme për parimet e demokracisë perëndimore.
Sokol Balla: E vërtetë është…
Menduh Thaçi: Qoftë edhe pakicën shumë të vogël me një dy përqind tre përqind maqedonasit të njëjtën e bëjnë dhe normalisht na rrezikojnë shumë duke na përdor herë pas here shembullin e Kosovës. Kur thash nuk është vetëm e z.Ahmeti më lejoni të shkoj edhe një hap më tutje. Ne gjatë historisë, është vërtetuar pjesa më e madhe e shqiptarëve, jemi shumë solidarë në variante të lehta dhe sipërfaqësore, kur vjen esenca jemi pak solidarë. Kësaj situate të shqiptarëve të Maqedonisë i kanë kontribuar edhe zyrtarë qeveritarë edhe kryeministra të Shqipërisë dhe Kosovës, jo me qëllim të keq.
Sokol Balla: Fusni këtu edhe kryeministrin Rama?
Menduh Thaçi: Jo,
Sokol Balla: Sepse kam përshtypjen që ai në pamje të parë, se këto pas perdeve i dini ju më mirë, në pikëpamje të parë u mundua të arrinte atë që ju po thoni që mungon unifikimin e faktorit shqiptar
Menduh Thaçi: Rama është krejtësisht ndryshe. Do flas edhe për Ramën, nuk iki. Në aplaudim, një ufori tupana dhe defa, dajre se kemi çliruar, dhe pastaj këto çështje po na kthehen në .. që gjendja e shqitarëve të Maqedonisë po pajtohemi të gjithë, dhe z. Ahmeti që ka qenë në pushtet, është e keqe. Z.Rama në dallim nga drejtuesit e tjerë, sipas meje ka dy përparësi. Me z.Rama mund të komunikosh në nivelin më të lartë të arrogancës dhe të kesh të drejtën t’ia përplasësh të gjitha në fytyrë.
Sokol Balla: Pra, pranon atë që thoni ju. Pranon argumentin kundër
Menduh Thaçi: Por mos u hidhëro kur ai t’i thotë të njëjtat. ‘Ndërhyrja’, dëshira për kontribut, e z.Rama, si e interpretoj unë, nuk është se unë kam muhabet me z.Rama, është më e afërt me z.Ahmeti, dua vetëm të flas realitetin. Një, dëshira e tij kontributi i tij në kohë, që nga viti 2015 ka qenë, që ne shqiptarët bashkërisht të arrijmë një shumicë parlamentare, me të moderuarit maqedonas dhe të kemi sukses. Ndodhi kjo? Unë s’e besoja. Unë kam patur shumë konflikte me z.Rama për këtë. Se unë jam parti qendër e djathtë, po ndodhi dhe kjo duhet të pranohet.
Sokol Balla: Aleanca me Zaevin
Menduh Thaçi: Padiskutim dhe një ndryshim kapital për të mirën e shqiptarëve, sigurisht edhe të maqedonas. Gjithmonë insistimi i atij, i z.Rama ka qenë vetëm në këtë drejtim, t’iu them të drejtën jo se dua të sillem si injorant apo si nënçmues se është mungesë e etikës politike kur je nënçmues ndaj partnerit politik apo kundërshtarit. Politikën e z.Kurti unë nuk e kuptoj, asesi nuk e kuptoj. Aleanca e tij dhe mbështetja e tij që i jep qeverisjes së tanishme të Maqedonisë është e pakuptueshme për mua nga aspekti ideologjik.
Sokol Balla: Po sepse kemi një të majtë që mbështet një të djathtë
Menduh Thaçi: Z.Kurti një e majtë pak më shumë se e majtë, ndërsa z. Mickoski një e djathtë pak më shume se e djathtë. Dikush do thotë është inati me dikend por nuk është politike, politika e inatit nuk është politikë. Në anën tjetër mendoj se dëshira e tij, që Maqedoninë, apo skenën politike të shqiptarëve është ta bëjë arenë të përplasjes me z.Rama është e kotë. Përplasja e vërtetë demokratike, ndodhi në Shqipëri. Unë besoj se partia e z.Kurti kandidoi dhe kaloi ashtu siç kaloi.
Sokol Balla: E kaluam të gjithë me një buzëqeshje
Menduh Thaçi: Padiskutim, padiskutim. Dhe përfundimisht sado që unë jam me prejardhje kosovare, unë jam shqiptar i Maqedonisë, Kosova kurrë nuk do ta zerë vendin e Shqipërisë. Në të gjitha dimensionet dhe në të gjitha drejtimet. Dhe po e mbyll këtu se kur flas kështu po dua të jem i sinqertë, i drejtpërdrejtë, kjo pritet prej meje. Por dua të them, gabim i madh është dhe do të jetë nëse Shqipëria dhe Kosova ndaj shqiptarëve të tjerë bëjnë gabime të ‘paternalizmit’ për një arsye shumë të thjeshtë sic unë i kuptoj një politikan 35 vjet me përvojë. Bashkëkohanikët e mi të politikës, gjysma nuk jetojnë, gjysma tjetër janë në përgjegjësi në institucione ndërkombëtare të drejtësisë, ky proces është i drejtuar dhe komanduar prej perëndimit, ndac po them NATO-s, apo dëshira e neve shqiptarëve që të quhemi komandanti i komandantit, mund të na rrezikojë të gjithëve. Ne kemi bërë një kompromis historik. Po flas për shqiptarët që kemi jetuar në ish Jugosllavi, e kemi dashur shtetin etnik shqiptar, kanë kaluar shumë vuajtje e shumë vite, por na u tha në vitin 1990 se kjo nuk do ndodhë, harrojeni, kurrë! Dhe ne vijuam me ankesat tona, dhe atyre ankesave aleatët perëndimorë iu përgjigjën me një proces alternativ përafërisht të njëjtë. Madje madje, sipas meje që kam guximin ta them, shumë më të mirë. Çështja kombëtare, gjuha shqipe, flamuri, Shqiptaria kurrëfarë vlere nuk do të kishin pa rirenditjen, rivendosjen tonë te civilizimi perëndimor. Asnjë farë kuptimi. Dhe kështu mendoj ta mbyll këtë temë që kjo ndërhyrje jep pasoja jo vetëm për shqiptarët e Maqedonisë, por jep pasoja qoftë për Shqipërinë, qoftë për Kosovën. Ngjarja e fundit, me DASH është një mesazh shumë serioz. Dhe këto mesazhe besoj se ne kurrë nuk duhet t’i trajtojmë në joseriozitet apo me cinizëm. Dhe besoj se me këtë rrumbullaksim arrita të sqaroj pse partia ime refuzon të marrë pjesë në zgjedhje, pse ne mendojmë se do kemi mundësisht të lëmë një deriçkë të hapur për një të ardhme politike, për një marrëveshje të re politike, se ndryshe duke se ne të gjithë jemi dorëzuar, dhe të gjithë jemi pajtuar me këtë situatë.
Sokol Balla: Ose se dikush sërish bën thjesht një Pazar të ri për shkak të zgjedhjeve lokale apo zgjedhjeve të përgjithshme.
Menduh Thaçi: Unë nuk hyra këtu t’ju lodh edhe ty edhe opinionin shumë se ka shumë histori këtë vit që fort nuk i intereson Shqipërisë. Unë kam patur oferta të njëpasnjëshme nga kryeministri i tanishëm.
Sokol Balla: Po e di, po pse i refuzuat?
Menduh Thaçi: Po jo kjo është pyetja esenciale. Si mundet një parti e qendrës së djathtë të refuzojë ofertat …
Sokol Balla: .. qe vjen nga një qendër e djathtë.
Menduh Thaçi: E djathtë dhe që me ta ne kemi qeverisur, dy herë.
Sokol Balla: Plus që, edhe ai rregulli i fashëm që u prish kësaj radhe, nuk është se ata po qeverisin me faktorin me të madh politik shqiptar dhe kjo është një tjetër gjë skandaloze.
Menduh Thaçi: Unë kam ndejt disa herë me të. Nuk e eleminoj respektin për të, si njeri dhe si lider, po më vjen keq që i kam thënë atij dhe publikut i them, fatkeqësisht ai është udhëhequr me antishqiptarizëm në kokë dhe me një bindje se maqedonasit, një popull që përafërsisht janë një milionë, mund ta rrotullisin Bashkimin Europian, mund ta detyrojnë. Kjo është fatalitet, refuzimi i pjesëmarrjes në qeveri edhe pse jo parti shumë e fuqishme si të them është një bërtitje ..
Sokol Balla: Vetëm një gjë, po ju imagjinoj që ju të ishit futur në qeverinë e Mickoskit, do kishit qenë fundi i karrierës tuaj politike kam frikë.
Menduh Thaçi: Po…
Sokol Balla: Në perceptim të një pjesë.
Menduh Thaçi: S’ma bëjnë ata dot mua. Marrja e kokës, ndershmërisë.
Sokol Balla: Po
Menduh Thaçi: Po, nuk jam udhëhequr fort nga kjo ego personale. Është edhe kjo, këtë të dytin që do them prap do dukem shumë subjektiv. Të flasim hapur se nuk marrim pjesë në këto zgjedhje, as bëjmë politikë. Unë mendoj se po të futeshime ne, do të shtyheshe agonia e shqiptarëve, për shkak të kësaj do të fitonte një rilegjitimim të politikës së tij. Atij i duhet kjo, po kokëshkretët e VLEN-it nuk e kuptojnë. Nga frika dhe panika se do të ngelin pa qeverisje i nënshtrohen tërësisht. Nuk qeveris dot ai pa shqiptarët, nuk është ai shekulli i XIX, por edhe në perandorinë Osmane para 500 vjetëve. Ata vërtetë kanë okupuar por në zonat e shqiptarëve, po kanë vendosur drejtues shqiptar se nuk ka patur aq banorë perandoria osmane që të sjellë turq apo të tjerë, po them vendbanimet e shqiptarëve apo popujve të tjerë, kanë vendosur shqiptarë dhe ai e di këtë. Unë mendoj se mosmarrja pjesë e PDSH e zvogëlon jetëgjatësinë e kësaj qeverie, mund pak, por do shohim. Z.Ahmeti dhe z.Gruevski në vitin 2015 kanë patur 81 deputetë, ato janë tani 2/3 se nuk është si në Shqipëri. Dhe shumë shpejt ndryshoi situata, por duheshe një PDSH atëherë, me 8 deputetë që të jetë ai ishulli ku do të aterrojë Bashkimi Europian Shtetet e Bashkuara apo edhe NATO për ta rikthyer procesin e integrimit në binarë të vërtetë. Ndryshe nëse kjo nuk ndodh unë nuk hezitoj të them që Maqedoninë e pret një destabilizim fillimisht politik mëpastaj etnik dhe më pastaj edhe më shumë.
Sokol Balla: Nuk mendoni se kjo ka nisur tashmë? Pse e them këtë? Nuk e di për llogari të kujt, nëse dikush e bën këtë me ndërgjegje, apo pa e kuptuar mirë si ndonjëri në Prishtinë por përshembull, sot koalicioni qeverisës i ka votat, por ekziston mbi një parim të shkelur. Fakti që Mickoski qeveris me një koalicion që ka më pak vota dhe përfaqësues nga trevat shqiptare. Pra, që në këtë moment ka rënë një rregull i pashkruar, që nga 2001 e këtej dhe nuk është kjo prishje e një ekuilibri delikat që e ka mbajtur Maqedoninë e Veriut në këmbë për një çerek shekulli.
Menduh Thaçi: Nga distanca mund të duket prishja e këtij ekuilibri, por ky ekuilibër është prishur prej kohësh dhe në shqiptarët qoftë qeveri të Shqipërisë apo të mëparshme të Kosovës, nga një dëshirë për të mbrojtur shqiptarët me çdo kusht jemi sjellë se sikur s’i kuptojmë këto situata. Ne nuk duhet të harrojmë, depërtimi i z. Ahmeti në vitin 2001 ka qenë i dhunshëm dhe luftarak, atëherë unë kam qenë në qeverisje dhe unë po ashtu kam patur 5-6 ministra shqiptarë, kam patur drejtorë të policisë, e me radhë, mirë po ne të gjitha në një konsensus që ta pranojmë këtë që të mos futemi në rreziqe të destabilizimit të rajonit dhe të etiketave shumë negative për të ardhmen e Kosovës. Kosova atëherë nuk ishte e pavarur, kjo më pastaj filloi që të bëhej si normë dhe në vend që ne të ishim kritikë të gjithë sëbashku me të gjitha pasueset e Marrëveshjes së Ohrit, a janë realizuar apo jo, ne u bëmë pre e një politike që më mirë stabilitet pa të drejta se sa destabilitet dhe realizim të të drejtave. Për këtë na ka bindur bashkësia ndërkombëtare se ne shpresonim se procesi integrues do debllokohet, dhe fatmirësisht kjo u arrit por jo me meritën e Ali Ahmetit, as të Menduh Thaçit, as të shqiptarëve por me meritën e bashkisë ndërkombëtare që e panë momentin dhe e shporrën ish kryeministrin dhe sollën një njeri si z.Zaev që ta bëjë këtë ndryshim. Sot jemi kthyer në të njëjtën situatë. Është rikthyer zëvendësi i Gruevksit i cili thotë nuk e bëj kurrë kompromisin me Bullgarinë, që do të thotë se nuk e debllokojë procesin integrues.
Sokol Balla: Ne në fakt na duket absurde nga distanca, që ti nuk bën një kompromis…
Menduh Thaçi: Sllavët ndryshe mendojnë Sokol, nuk mendojnë si ne shqiptarët
Sokol Balla: Do të jap një shembull shumë konkret në vitin e largët 1994 kam qenë me Presidentin e atëhershëm, Berisha, në Sofje dhe 5 ditë më herët ish presidenti i asaj kohe ndoshta juve ju kujtohet si ngjarje pas prishur takimin me Želju Želev, presidentin e atëhershëm sepse nuk pranoi të nënshkruante marrëveshjet në një gjuhë. Janë dy gjuhë tha, bullgarishtja dhe maqedonishtja, është si të themi që kemi dy gjuhë, si e shikojmë ne këtej. Gjuhën që flisni ju në Shkup apo Tetovë, apo Prishtinë apo Tiranë, e shikojmë si gjuhë të ndryshme ndërkohë që është e njëjta gjuhë, pra në një farë mënyrë nëse Mickoski ngulmon te e njëjta gjë si para 31 vjetëve thjesht fakti që ngulmon në një gjë kaq të vjetër tregon kthim mbrapa dhe tregon një kthim mbrapa të rrezikshëm.
Menduh Thaçi: Jo vetëm ajo. Unë dua që Shqipëria dhe Kosova të kuptojnë esencën dhe Mickoski dhe maqedonasit, refuzojnë të bëjnë marrëveshjen me Bullgarinë jo që të dëmtojnë Bullgarinë.
Sokol Balla: Nuk dëmtojnë Bullgarinë fare, dëmtojmë integrimin e Ballkanit Perëndimor.
Menduh Thaçi: Ata nuk heqin dorë prej idesë madhore të tyre se Maqedonia është shteti etnik i maqedonasve këtu është esenca. Efektet e kësaj politike antiperëndimore drejtpërdrejt i godasin shqiptarët e Maqedonisë, jo Bullgarië se ata janë edhe në NATO edhe në BE dhe unë po mundohem shumë shqiptarëve t’u them mos u bëni as shumë modern që të analizoni procesin integrues, por ju lutem analizoni esencën. Cila është esenca? Dhe Maqedonia herëdo kur do se shpesh i ndërrojnë rolet dy partitë më të mëdhaja, njëra bëhet më ekstreme njëra më e moderuar….
Sokol Balla: Polic i mirë, polic i keq…
Menduh Thaçi: Po, dhe ata vazhdojnë ta imitojë Serbinë. Vazhdojnë me dëshirë të madhe ta kenë Serbinë në zemër, po e kanë shumë gabim. Pse? Pasojat e politikës së Aleksandër Vuçiçit sot, që i vuan në Serbi që ka një shtet tërësisht të destabilizuar dhe një rrezik që ta humbë pushtetin dhe të përfundojë atje ku përfundoi paraardhësi i tij nuk janë për shkak të qeverisjes së tij në Serbi, janë për shkak të ndërhyrjes së tij pa ndërprerë në Kosovë, Bosnje, Mal të Zi dhe në Maqedoni. Dhe kjo kur do të ndodhë atëherë efekti do të jetë shumë pozitiv për Maqedoninë e Veriut, për vetë maqedonasit dhe shqiptarët. Ama është e dhimbshme por ka do shqiptarë që i ndihmojnë kësaj politike dhe kësaj strategjie
Sokol Balla: Këtë desha të them që para se të shkosh te Vuçiçi keni ndërhyrjen direkte të Albin Kurtit nga Prishtina
Menduh Thaçi: Ka do shqiptarë që i ndihmojnë kësaj politike, pa dije nuk është se u falet, por duhet t’ua sqarojmë. Ata që s’e kuptojnë sqarimin ata e bëjnë me dije dhe me vetëdije.
Sokol Balla: Po për çfarë e bën Albin Kurti këtë?
Menduh Thaçi: E thash edhe në fillim, jo që unë hezitoj të flas drejtpërdrejtë për të, por nuk i kuptoj
Sokol Balla: Ok, ka një sens dominimi mbi shqiptarët, një betejë që ai ka në kokën e tij se Rama nuk e ka fare, ju siguroj për këtë, një përplasje që ai mendon që ka për të themi në një konkurencë të tij me Ramën apo me kryeministrin e Shqipërisë sa I përket influencës mbi shqiptarët. Por kjo shkon përtej kësaj, kam frikë
Menduh Thaçi: Kjo shkon përtej kësaj Sokol, si ta thjeshtësoj.. ne kur i themi sot Mickoskit të gjithë sëbashku se ti je duke zgjedh shqiptarët që të pëlqejnë ty, ai na thotë po çfarë bën ai atje në Veri të Kosovës. Po kjo s’është shumë e rëndësishme që ne i themi njëri tjetrit. Është e rëndësishme se perëndimorët na lexojnë si abetare dhe ne sillemi si ai struci dhe themi s’na sheh askush. Ne vetë kemi pranuar të jemi në vëzhgim të plotë. Ne vetë kemi pranuar të jemi në skaner të plotë. Ne vetë i kemi pranuar standardet dhe kriteret e Perëndimit. Sjellja në shekullin e XXI, cilado qoftë pakicë të jetë, jo serbe, po cilado qoftë, duhet të jesh i vetëdijshëm se penali ia jep të tjetrit, sic është te rasti i Maqedonisë ku janë 1 milionë shqiptarë, dhe bën dëme të përshkallëzuara apo me efekt të zgjatur shumë të madh. Mungesa e një komunikimi sado kudo më stabil mes liderëve shqiptarë, sjell në këto keqkuptime. Por a e di si është kjo punë? Dikush kur s’merr vesh, do mandej duhet të punosh kundër atij.
Sokol Balla: Interesante kjo!
Sokol Balla: Të flasim pak edhe një herë, e lamë të roli i Albin Kurtit. Kurtin e kuptoj politikisht, në sensin e bisedës që bëmë, ka në mendjen e tij se ça ideje është, është gjeniale apo e marrë këtë do e vendosë koha se mund të jetë personi që mund të përfaqësojë gjithë shqiptarët, ndërkohë që siç e thatë edhe ju më herët siç e kanë thënë edhe përfaqësues të koalicionit VLEN edhe të klasës politike në Kosovë, përjashto VetëVendosjen, se kryeqyteti politik ishqiptarëve është Tirana, këtu besoj biem dakord të gjithë. Nuk ka dilemë te kjo pjesë. Albin Kurti dhe VLEN është një aleancë për t’ju rrëzuar ju dhe Ahmetin, pra të themi klasën veterane, tradicionale të pas luftës të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, apo është një projekt që shkon përtej kësaj.
Menduh Thaçi: Patjetër që shkon përtej kësaj
Sokol Balla: Ku?
Menduh Thaçi: E para, kjo është pamja apo si i thonë narrativë, por tregimi i vërtetë është ndryshe. Themelues dhe drejtues i VLEN është Hristijan Mickoski. Unë jetoj aty i njoh njerëzit e di vendin e kështu me radhe. Albini vetëm merr pupla të tjera vendos mbi vete. Argumenti i dytë..
Sokol Balla: Pra ju thoni aleati real nuk është VLEN, aleati i Kurtit në Shkup është Mickoski
Menduh Thaçi: PO! Dy, z.Taravari që ishte personi kryesor brenda VLEN dhe puleni kryesor i Albin Kurtit dhe që bënin fotografi të pandërprera publike me një pjesë të familjes së z.Xhaferri, sot është larguar prej VLEN dhe është në koalicion me z.Ahmeti. Kjo është edhe një argument se Albini nuk ka kurrfar ndikimi vetëm bën një mashtrim publik apo një vendosje jo vetëm puplash por edhe muskujsh politik, elektoral në Kosovë për të treguar se ai ka një fuqi. Të shkojmë më tutje, cilat janë efektet e kësaj mbështetje? Inat personal. Tentimi për të bërë një arenë gladiatorësh në Maqedoni, për të treguar se është jo si kryeministër i shqiptarëve por pak më i fuqishëm se ai, se është e kaluar është qesharake, matja në zgjedhje në Shqipëri tregoi se partia e tij nuk mund të jetë konkurente, jo më të konkurojë partinë e kryeministrit.
Sokol Balla: Me thënë të vërtetën nëse e përkthen me rezultate, partia e tij nuk ekziston në Shqipëri.
Menduh Thaçi: Po nuk desha ta them ashtu. Nuk është konkurente në skenën politike të Shqipërisë.
Sokol Balla: Kjo pak, por e sigurtë.
Menduh Thaçi: Nuk mund të bisedohet për partinë e kryeministrit që ka fituar zgjedhjet, apo opozitën që është me numra …
Sokol Balla: Apo edhe partitë e reja patjetër, që morën 300 mijë vota
Menduh Thaçi: Pa diskutim, pa diskutim. Dhe mendoj se kjo është një çmenduri të cilës i vjen fundi dalëngadalë, edhe pak. Për shkak se ajo që i ndodhi Albinit, me refuzimin e përfaqësuesve diplomatikë të Prishtinës që t’ia vizitojnë zyrën dhe me ndërprerjen e dialogut strategjik nga ana e SHBA, e pret edhe qeverinë e Maqedonisë pas këtyre zgjedhjeve. Edhe shumë shpejt pas Vitit të Ri. Unë jam dëshmitar i drejtpërdrejtë i ngjarjeve të liderëve të caktuar duket filluar prej Presidentit të parë të Maqedonisë, Grigorovit e deri te kryeministri i parafundit I VMRO-së z.Gruevksi, që e thash më herët që kishte mbi 2/3. Ajo a e dini si shkrihet? Jo si shkumë sapuni, por nuk ekziston. Mendoj se durimi i bashkësisë ndërkombëtare është sos, ka përfundu. Por po kthehem nga ky reagim I PDSH, ne po mundohemi që ne bashkësisë ndërkombëtare t’i themi nuk jemi keq si Albini, s’na ka lënë mendja të gjithëve. Ne në një kohë të caktuar kemi qenë të pafuqishëm por ne jemi ndryshe dhe vlerësojmë se këtë proces, ju duhet ta drejtoni dhe ju duhet të na jepni notat. Se e di si është kjo punë? Edhe kjo mund të jetë e rëndë, por unë e mendoj kështu: pse Shqipëria në 1945 përfundoi në komunizëm? Se nuk kishte të tjerë, realë të vërtetë, ishull të vërtetë, ku perëndimorët do të zbarkonin, po e them me fjalor ushtarak por kjo vlen edhe politik dhe unë mendoj se kjo është arsyeja kryesore që njerëzit duhet të na besojnë. Ne u themi mos dilni të votoni!
Sokol Balla: Kjo është thirrja juaj në këto zgjedhje?
Menduh Thaçi: Po! Mos dilni të votoni! Pyesin njerëzit po pse? Po poshtëroni këta njerëz shqiptarë që janë shërbëtorë të maqedonasve se duke i poshtëruar me mosvotë, maqedonasit nuk do t’i llogarisin, bashkësisë ndërkombëtare ia hapni të dy dyert e mëdha që të ndërhyjë dhe të thotë duhet rifilluar një dialog i shëndoshë. Dhe duhet trajtuar shqiptarët e Maqedonisë si një popull i cili është me numër shumë të madh dhe do të jetë bashkëpjesëmarrës në këto procese. Përfundimisht, dëshira e Albin Kurtit që të rifillojë historia për shkak të mungesës së tij, kjo nuk ndodh është e gabuar. Kjo nuk ndodh! Dhe kjo nuk është diçka e re, apo diçka që ne disa burra shqiptarë jemi çuar në këmbë me sulmu Albin, s’është e vërtetë. Të tillë ne i kemi patur gjatë historisë, që te Haxhi Qamili dhe vazhdojmë të kemi të tillë që thonë ‘ne e kemi perspektivën në Lindje, ne pakt me Iranin, pak me Egjiptin, pakt me Turqinë, po është skandaloze. Historia e shqiptarëve ka vuajtur prej njerëzish të tillë të cilët..,
Sokol Balla: Kanë dashur të na lidhin pikërisht me këtë pjesë të botës me të cilën ne nuk kemi lidhje.
Menduh Thaçi: S’kemi lidhje dhe ajo për ne është fatalitet, zhdukje. Një kjo, orientimi jonë dhe dy, falenderues atyre që e kanë shpik këtë gjuhë, që na e kanë dhënë këtë gjuhë ne jemi me gjithë këto vështirësi që i kemi në Ballkan, popull me identitet të stabilizuar. Ju nuk udhëtoni shumë ne vendet ku jetojnë sllavë folësit, dhe nuk i njihni shumë ata, nuk e njihni kulturën e tyre, letërsinë e kështu me radhë. Unë e njoh shumë mirë ata, veç po ju them e dini me çfarë mahnitje boshnjakët e Sanxhakut, janë pak më nacionalist, flasin në Sarajevë, boshnjakëve të tjerë, ju s’e keni parë shqitarët sa dinjitozë janë, sa krenarë kam shumë miq që u kam thënë mos u ngutni se ne e kemi atë se e kemi gjuhën e veçantë prej sllavëve dhe nuk kemi shkrirje kulturash. Ne kur tolerojmë gjëra të këtilla, më falni për shprehjen të gjithë, ç’mendojmë ne se janë të marrë dhe budallenj të huajt? Nuk i dinë ata botaxhinjtë e mi që shtypin bota? I dinë! Bile te Albini dhe të kryeministrit të Kosovës, ato komente të gërditshme, nëpër faqe, mendoni se.. jo ju, ai mendon se nuk i din ata kush i shkruan, kush komandon e kështu me radhë. Kjo duhet ndërpritet me urgjencë. Me urgjencë!
Sokol Balla: Si mund të ndërpritet kur ai vijon të ketë mbështetje shumë të fortë.
Menduh Thaçi: Nuk e ka atë mbështetje dhe nuk do ta ketë. Unë e thash edhe para emisionit dhe më pëlqeu shumë…
Sokol Balla: E ka sic e kishte edhe Ali Ahmeti dhe BDI-ja, pavarësisht se në rastin e Artan Grubit, morën një goditje shumë të fortë në ije.
Menduh Thaçi: Janë krijuar.. unë e shoh se je shumë i kujdesshëm dhe nuk do ta zbresësh nivelin e intervistës se ke plot goditje ndaj meje që mund t’i japësh. Po e them në emision te ti, figurative, diçka. Në Tetovë, bashkë me Ali Ahmetin kemi patur 17 mijë vota vetëm në qytet, si merr as gjysmat z.Ahmeti.
Sokol Balla: Kësaj radhe?
Menduh Thaçi: Jo! Për shkak se rruga është gabuar. E njëjta vlen edhe për popullin shqiptar, sidomos kosovarët pavarësisht prej pagesave që jep, qeveria e Kosovës për të bërë komente negative për amerikanët, sidomos për amerikanët, mbështesin Amerikën në përqindje shumë të madhe. Unë mendoj se kot është koketime edhe i këtij por edhe i këtyre të VLEN, por herë pas here edhe Aliu me këto vota që quhen islami politik, dita ditës po zbulohet, dhe krej kjo del ashiqare dhe ne na bën me dije se ndryshe ne kemi fatalitet si shqiptar. Dje pati paradën ushtarake Vuçiçi, e dini kush ishte mysafiri kryesor? Bin Zaed. Këto flasin, nuk ka asnjëfarë perspektive në drejtimin tjetër. Ndërhyrja, drur I thatë e djeg edhe të njomin, ndërhyrja perëndimore unë e di mirë si është. Unë dhe shumë të tjerë po mundohemi që mos shkojnë edhe ata drunjtë që nuk kanë nevojë, që pasojat mos jenë nacionale, kombëtare. Mos jenë për Shqipërinë, mos jenë për shqiptarët. Se për figura për drejtues, punë e madhe.
Sokol Balla: Flasim pak për zgjedhjet lokale në të cilat ju nuk merrni pjesë, por sigurisht, jeni në dijeni të gjithçkaje.
Menduh Thaçi: Ne nuk marrim pjesë me votë, por jemi aktivë. Gati si fushatë.
Sokol Balla: Fushata juaj është refuzoni votimin. Ajo që më bën përshtypje Menduh, sa herë ka zgjedhje lokale, shikoj që të gjithë figurat kryesorë politike dhe ato që janë në qeveri të gjithë pastaj futen dhe konkurojnë për bashki apo komuna si i quani ju. Pra ke Taravarin në Gostivar, Kasamin në Tetovë, Mexhitin në Çair, pra të themi në Shkupin shqiptar. Zijadini prap kthehet në Strugë, ça do me thënë kjo. Pra, gjithë figurat qendrore politike që befas sa herë ka zgjedhje lokale futen me kapë një post ..
Menduh Thaçi: A i thoni në Shqipëri, ‘fjokë’, ne i themi ‘fjokë’ asaj ndër tavolinë që i ke, në sirtar apo,,
Sokol Balla: Se çfarë mbetet pastaj nga lidershipi politik
Menduh Thaçi: Është sirtari i lekëve. Pushteti lokal atje, është sirtari i lekëve që kënaq dëshirat tua personale dhe të grupit përreth. Beteja e vërtetë politike është beteja parlamentare dhe beteja në kuadër të qeverisë. Edhe një argument, hallet e komunave apo bashkive të shqiptarëve në Maqedoni, nuk i zgjidhin buxhetet e limituara komunale, por buxheti i shtetit. Dhe mendoj se kjo duhet urgjentisht të ndërpritet. Besoj se liderët, është një gabim që edhe vetë e kam bërë, liderët e partive të forta të shqiptarëve, minimumin e pozitës duhet të kenë zv/kryeministër. Është tjetër kur ulesh në tavolinë me kryeministrin dhe kur përballë tij është shefi i partisë që ia bën numrat e qeverisë dhe tjetër është kur ulet një kryetar dege, i partisë tënde ai do e thërrasë atë shef, përgjigjja mendoj se kjo është ai sirtari i lekëve shpejt e shpejt ndonjë tender për ndonjë rrugicë, kurrfarë ideje për të përmirësuar diçka sa i përket shqiptarëve apo sa i përket komunave ku kandidojnë. Hiq këtu rastin e z.Izet Mexhiti, duhet të jem korrekt dhe fair, se ai e la postin e zv.kryeministrit dhe i shkoi z.Ahmetit ish kryetarit të vet, se z.Mexhiti ka qenë zv/kryetar i shkoi me një all in është një sjellje korrekte, dinjitoze politike. Izet Mexhiti mund të rrinte edhe 3 vite e gjysëm zv/kryeministër, por për të treguar se ai ka mbështetje të vërtetë dhe sigurisht ai të ardhmen e karrierës së vet politike e lidh me zhdukjen e karrierës politike të z.Ahmeti.
Sokol Balla: Pra, ai e sheh veten në Çair në rast fitoreje si pasues politik të një figure qëndrore si z.Ahmeti.
Menduh Thaçi: Këta dy portierët e mi që përmenda, z.Sela dhe z.Taravari është gabim, ata nuk kandidojnë, këtë herë për shkak se janë të sigurtë se PDSH do bëjë gjithçka që ata të mos fitojnë dhe kanë nxjerrë të tjerë si kandidatura. Por Sokol, këtë herë si asnjëherë më parë një dallim duhet të bëjmë. Në Tetovë ka 11 mijë votues maqedonas, që dalin votojnë zgjedhjet e fundit VMRO ka marrë 9 mijë vota. E ke parasysh? Ka një mbështetje, 80% dhe VMRO tani përkrah shqiptarët e vet me komandë prej raundit të parë, jo në balotazh.
Sokol Balla: Pra, ju thoni me votuesit e vet do synojë që ..
Menduh Thaçi: VLEN të fitojë që në raundin e parë,
Sokol Balla: Të mos ketë pazare pastaj në raundin e dytë.
Menduh Thaçi: Dhe kjo e humb kuptimin e garës demokratike, mes kandidatëve shqitarë që të jemi korrekt. Nëse kandidati i VLEN në Tetovë starton me një epërsi 9 mijë zero, është garë e pabarabartë, e njëjta është edhe në Çair, në Gostivar, në Strugë. VMRO tani vepron, shkon deri në fund që ta bëjë të pakuptimtë organizimin politik të shqiptarëve të Maqedonisë.
Sokol Balla: Pra le të themi që synon defaktorizimin e shqiptarëve edhe si element shtet formues i Maqedonisë së Veriut? Po ku e çon kjo?
Menduh Thaçi: Në destabilizim, po e them hapur edhe atje e kam thënë direkt, e dyta, shkatërron organizimin politik dhe tenton të na bartë nën një organizim të pakicave. Pakicat zakonisht shkojnë me qeveritë gjithmonë në botë. Dhe e treta ta rikthejnë temën e shpalljes së Maqedonisë si shtet etnik i maqedonasve ku jetojnë edhe disa të tjerë. Pse ky vendim i PDSH-së? Unë mendoj, njerëzit mund të mos pajtohen, z.Mickoski dhe VMRO dhe maqedonasit nuk do të ndalen vetë, as me lutje, as me mëshirë, bile bile do shkoj edhe më lart as edhe me trysni të bashkësisë ndërkombëtare. Gjersa shqiptarët nuk prodhojnë një lider të fortë, një parti të fortë të shqiptarëve që do t’I kundërvihet kësaj politike
Sokol Balla: Kur thoni këtë nënkuptoni që ndoshta ideja deri diku naïve e Tiranës për një faktor të përbashkuar shqiptar, mendoni është realiste sërish?
Menduh Thaçi: Absolutisht, çfarë naive…
Sokol Balla: Po naive duket sepse ne e dimë si jemi ne shqiptarët, ti e the vetë. Ne duam të jemi komandant i komandantëve, secili prej nesh.
Menduh Thaçi: Është gabim i madh, naivitet është andej. Tirana mund të jetë gjithçka por nuk është naive. Tirana zyrtare më së vështiri e ka patur të më bindë mua të bashkëpunoj me të majtën maqedone, kemi qenë tradicionalisht armiq.
Sokol Balla: Dhe e refuzove edhe së fundmi..
Menduh Thaçi: Dhe në një moment të caktuar kur mua përfaqësues të bashkësi ndërkombëtare më kanë bindur se e majta maqedonase e kanë ulur liderin do bëjnë ndryshimin e emrit, unë me dy deputetë me një kam përkrah qeverinë e të majtës maqedone fort, pa kurrëfarë kërkesë, 7 vite. Nuk është politika siç e mendojnë shumë njerëz, çështje tekash inatesh, duhet të pranojmë realitetin. Insistimi i Tiranës për një veprim të tillë nuk guxon të shkojë edhe një hap më tutje, unë e di se nuk do Edi Rama qeveria e Shqipëri, t’i thonë ju jeni duke bërë si Vuçiçi me SRPSKA listën atje. Ne nuk jemi Serbia, ne nuk jemi Vuçiçi dhe nuk veprojmë politikisht kundër sistemit të vlerave perëndimore, por ia kam thënë këtij kryeministri.Vijo ti kështu, kjo LSDM që është e këtill herë dokurdo do mbërrij 32 deputetë. Tani çfarë do të thotë ajo? Zotni, ajo do të thotë se ne shqiptarët përherë mbërrijmë 32-33, tha do ju çojë Shqipëria të shkoni me ato, jo Shqipëria është procesi integrues.
Sokol Balla: Është procesi i tillë, se është progesi përpara
Menduh Thaçi: Edhe lëvizjet gjeopolitike absolutisht nuk diskutohet.
Sokol Balla: Megjithatë ju përmendët jo thjesht me kritikë, por deri diku edhe me ironi dhe cinizëm, figurat politike kryesore, duke nisur nga z.Ahmeti por nuk ju munguar kritikat edhe për Taravarin, Kasamin dhe Selën I quajtët si I quajtët. Por në këto figura që ju I quani plastelinë në politikën shqiptare, që një herë i manipulon Shkupi, një herë Prishtina, ama bëtë një dallim për ish zv/kryeministrin Mexhiti, mendoni që ka një lider politik sot shqiptar që të trashëgojë atë rol që ju thoni Ali Ahmeti nuk e meriton më?
Menduh Thaçi: Nuk ka, unë po vetëofrohem për atë, partia ime po vetëofrohet për ate, dikush mund të thotë me shaka ju jeni shumë dobët, unë ju them ashtu siç keni duartrokitur për ne në vitin 1999, si e menaxhuam luftën e Kosovës, ashtu siç kemi qenë rezistentë ndaj politikës së VMRO në bashkëqeverisje në vitin 2001-2002, ashtu prap ne mund të jemi, sepse e përmenda përpara. Kanë ndodhur shumë ngjarje, që kanë ngelur brenda zyrave. Unë e di rastin e Kumanovës, kur ka ndodhur z. Ahmeti ka qenë në pushtet dhe e kam parë në televizor arsyetimin e tij, jo OSBE, jo Bashkimi Europian, jo NATO më thirri, jo kështu u morëm vesh, shkuan fli disa dhjetëra shqiptarë dhe atë jo çfarë do lloj shqiptari, por ish komandantë të zonës së komunës, së Kumanovës.
Sokol Balla: Ju thoni se ka dorë Ali Ahmetin në ngjarjen e Kumanovës?
Menduh Thaçi: Jo nuk them se ka dorë Ali Ahmeti por ai duhet të tregojë se nuk është për atë punë, nuk ka ai takat. Mua jo vetëm mua në 2001, por krejt botës sekretari general i NATO-s, Robertson dhe komisari për sigurinë Solana e kanë thënë se z.Ahmeti është narkolider, është terrorist. Ata janë njerëz të cilët, merren me tregti droge, unë kam thënë JO nuk është e vërtetë nëpër zyra, edhe të Brukselit edhe të Shkupit edhe çdo takim. Ata janë njerëz që kërkojnë përshpejtimin e këtij procesi për shkak se kanë humbur besimin se politika mund ta zhvillojë këtë proces ta shtyjë përpara. Por këtë nuk e kam bërë unë për hatër të Ali Ahmetit, e kam bërë për hatër të atyre djemve që I përgjigjen kushtrimit të lirisë. Dhe ky rezultat është dukur se është i z.Ahmeti, por ky është rezultat i politikës së z.Xhaferi dhe unë si ndjekës i tij se përndryshe do të bëj një parantezë shumë të dhimbshme dhe të rëndë, Z.Ahmeti do përfundonte si Radoiçiçi. Vetëm bëni një analizë, ndërhyrje në një shtet të provuar ndërkombëtarisht, njerëzit kanë harruar 2001 kur Maqedonia nënshkroi MSA, një shtet i legjitimuar, dhe kur sot Ali Ahmeti flet me një politesë modern politike dhe nuk do që ti rikthehet asaj esencës historike në raport me vete që duhet të mbartë me vete politika e shqiptarëve të Maqedonisë, më gërditet politika. Po ndoshta dukem subjektiv unë rri në këtë betejë ende dhe pyetjes që ma bëjnë shumë njerëz që ndoshta ti sonte s’ma bëre, ça do më pse rri këtu? Cila është arsyeja që rri në skenën politike? Më falni për mungesën e modestisë, unë e llogaris veten prej shqiptarëve të Jugosllavisë njohësi më i mirë I strategjisë sllave.
Sokol Balla: E në fakt që të fitosh një betejë duhet ta njohësh mirë armikun
Menduh Thaçi: Padiskutim, art, letërsi, kulturë, shërbim sekret dhe gjithë të tjerat. Ndërsa Ali Ahmeti vjen prej një mileje të një romantike të pranueshme të politikës shqiptare, por që herë pas herë nuk ka pikë kontakti me realitetin e kësaj politike momentalisht ku gjendemi ne. Shqiptarët e Maqedonisë, nuk jemi në gjendje të mirë.
Sokol Balla: Kjo është e vërtetë dhe shpresojmë që gjërat të ndryshojnë shpejt pasi, një pjesë e mirë shqiptarëve po ecën shumë shpejt drejt Europës. Në Prishtinë dhe në Tetovë për fat të keq situataa është pak më ndryshe, por shpresojmë që kjo thirrja juaj të mos jetë si një thirrje në shkretëtirë, që dëgjojnë shumë shqiptarë atje të cilët shumë mund të mos jenë simpatikë ndaj jush. Por jam i sigurtë se ju dëgjojnë me shumë vëmendje.
Menduh Thaçi: Është e vërtetë.
Sokol Balla: z. Thaçi, ishte shumë kënaqësi t’ju kisha në program. Si gjithmonë intervistat me ju dalin shumë interesante. Unë jam nga shqiptarët që ju dëgjoj me vëmendje.
Menduh Thaçi: E di, kjo nuk diskutohet por je edhe ndër udhëheqësit e rrallë që më shtin në siklet të madh në intervista edhe pse sillem se jam i qetë, por kjo është për mua sfidë dhe normalisht me kënaqësi vi në emision.